Selamun aleykum. Her Nisan ayında pazarlarımızda domalan satılır. Azerbaycan’ın neredeyse tüm bölgelerinde yabani olarak yetişmektedir. Köyümüzde çocukken çok toplardık. Bazen o kadar toplardık ki, domalan yemekten bıkardık ( o zamanlar domalanın ne kadar değerli olduğundan habersizdik). Evet, bu gün domalan Avrupa’da en pahalıya satılan gıdalardandır. 1 kilosu yaklaşık 2000 evro. Bu gerçekten yüksek bir fiyattır. Bu domalanın tat ve faydalarından ve çok az bulunmasından kaynaklanmaktadır. Bu gün domalanı yalnız Avrupa devletleri yetiştirmekte ve toptan satmaktadırlar.

Faydaları: Domalan çok güzel kokulu bir mantardır. Bizde yaygın olmasa da, Avrupa’da domalan kokusunun tabiri caizse aşıkları vardır. Domalan pişmemiş halde rendelenir, yemeklere ilave edilir. Bu yemekler çok pahalı olduğundan, her kes yiyememektedir. Ulaşamayanlar ise şöyle yapmaktadırlar: Domalanı rendeleyip rafine edilmemiş zeytin yağı ile karıştırıp, 3 gün 50 derece sıcaklıkta tutuyor, sonra süzüyorlar. Domalanın güzel kokusu zeytin yağına geçmekte ve bu yağ yemeklerde ve salatalarda kullanılmaktadır. Bunu da elde edemeyenler ve “işgüzar restorantlar”, sentetik yöntemle alınmış domalan kokusundan yararlanmaktadırlar. Oralara yolunuz düşse ve domalan tatmak isterseniz, bu yazdıklarımı dikkate alın. Domalan cinsel gücü artırır, bağışıklığı güçlendirir, halk tebabetinde şekere karşı faydalı olduğu düşüncesi yaygındır. İçeriğindeki zengin çinko, prostat hiperplazisinde faydalıdır. Domalanla ilgili Peygamerimizden (s) hadis nakledilmiştir. Said b. Zeyd’in (r) naklettiği hadiste şöyle buyurulmaktadır: “Mantar kudret helvası cinsindendir. Suyu göze şifadır.”

Hadiste bahsedilen mantarın hangi mantar olduğu konusunda fikir ayrılıkları bulunsa da, bunun domalan mantarı olduğu bir çok bilim adamı tarafından kabul edilmektedir.

Domalan, baş taraftan içeriye doğru kesilir, içi oyulur, sonra pişirilir. Suyu steril enjektörle çekilir, temiz kaba konur (ayrıntılı bir şekilde şu videoya bakabilirsiniz), yarı yarıya suyla sulandırırlır. Bu sudan günde 3 defa, her defasında 2-3 damla göze dökülür. Domalan suyu gözleri nurlandırır ve ilginçtir ki, domalan suyunda hiçbir mikpor ve zararverici bulunmamıştır. Konjonktivitin (göz iltihabı) tedavisinde son derece etkilidir. Domalan mantarında bol miktarda protein bulunsa da yendiği zaman kanda kolestrolü yükseltmemektedir.

(57 dəfə baxılıb)

Suallarınızı (012) 5618501/ (012) 4927697 nömrələr vasitəsilə əlaqə saxlamaqla verə bilərsiniz.